ประวัติน่ารู้ “วันภาษาไทยแห่งชาติ” 29 กรกฎาคม ของทุกปี

วันภาษาไทยแห่งชาติ ตรงกับวันที่ 29 กรกฎาคม ของทุกปี เป็นวันที่คนไทยควรตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของภาษาไทย ซึ่งเป็นภาษาประจำชาติ อันเป็นเอกลักษณ์และวัฒนธรรมทางภาษาที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์

ประวัติความเป็นมาของวันภาษาไทยแห่งชาติ
วันภาษาไทยแห่งชาติ มีขึ้นเพื่อระลึกถึงจุดสำคัญของภาษาไทย ในราวปี พุทธศักราช1826 พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงประดิษฐ์ “ลายสือไทย” ขึ้นเป็นครั้งแรก ดัดแปลงแก้ไขมาจากอักษรมอญและเขมร มีพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ เพื่อใช้แทนความหมายและเสียงต่างๆในภาษาไทย ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็น “อักษรไทย” ที่เราใช้กันในตอนนี้นั่นเอง
สำหรับวันภาษาไทยแห่งชาติ ประกาศใช้หนแรกเมื่อ พุทธศักราช2542 โดยมีภูมิหลังจากเหตุการณ์เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) เสด็จพระราชดำเนินไปอภิปรายหัวข้อ “ปัญหาเกี่ยวกับการใช้คำไทย” ในการสัมมนาวิชาการของชุมนุมภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงแขนณ์มหาวิทยาลัย ในวันที่ 29 เดือนกรกฎาคม พุทธศักราช2505 พระองค์ท่านทรงแสดงความห่วงใยในภาษาไทย โดยทรงมีพระราชกระแสรับสั่งตอนหนึ่งว่า
“เรามีโชคดีที่มีภาษาของตนแม้กระนั้นโบราณกาล ก็เลยเหมาะเป็นอย่างมากที่จะรักษาไว้ ปัญหาเฉพาะในด้านรักษาภาษานี้ก็มีหลายประการ อย่างหนึ่งจะต้องรักษาให้บริสุทธิ์ในทางออกเสียงคือ ให้ออกเสียงให้ถูกแน่ชัด อีกอย่างหนึ่งจะต้องรักษาให้บริสุทธิ์ในวิธีใช้ แปลว่า วิธีใช้คำมาประกอบประโยค นับคือปัญหาที่สำคัญ ปัญหาลำดับที่สาม คือ ความร่ำรวยในคำร้องของภาษาไทย ซึ่งพวกเรานึกว่าไม่ร่ำรวยพอ ก็เลยควรจะมีการกำหนดศัพท์ใหม่มาใช้ สำหรับคำใหม่ที่ตั้งขึ้นมีความสำคัญในทางวิชาการไม่น้อย แม้กระนั้นบางคำที่ง่ายๆก็ควรจะมี ควรใช้คำเก่าๆที่เรามีอยู่แล้ว ไม่สมควรจะมาตั้งศัพท์ใหม่ให้ยุ่งยาก”

Thai
ต่อมาในวันที่ 5 เดือนธันวาคม พุทธศักราช2542 เป็นวันสรรเสริญรัชกาลที่ 9 เนื่องในพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ ทางคณะรัฐมนตรีได้มีมติลงความเห็นให้ วันที่ 29 เดือนกรกฎาคม ของทุกปี เป็น “วันภาษาไทยแห่งชาติ” และใช้ต่อเนื่องมาจนถึงตอนนี้
จุดสำคัญของวันภาษาไทยแห่งชาติ
• สรรเสริญและก้มระลึกในพระมหากรุณาธิคุณ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) ที่ทรงห่วงใยในภาษาไทย ได้พระราชทานแนวความคิดต่างๆในการช่วยเหลือการใช้ภาษาไทย
• ปลูกฝังให้คนไทยเห็นจุดสำคัญของภาษาไทย ซึ่งนับว่าเป็นสมบัติด้านวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าของประเทศ ทั้งยังยังเป็นเอกลักษณ์ทางภาษาที่มีคุณค่าแก่การอนุรักษ์และรักษาให้อยู่คู่ประเทศไทยสืบไป
• ยกฐานะมาตรฐานการสอนภาษาไทยในสถานศึกษาทุกระดับชั้น เพื่อทำให้มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้นในการปรับใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง
• เปิดโอกาสให้หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมช่วยเหลือภาษาประจำชาติ รวมทั้งเผยแพร่วิชาความรู้อันเป็นผลดีในแบบต่างๆ
กิจกรรมวันภาษาไทยแห่งชาติ 2564
การมีภาษาของตนใช้ในประเทศ บอกถึงเอกลักษณ์และการส่งต่อวัฒนธรรมทางภาษาจากรุ่นสู่รุ่นให้คงอยู่สืบไป สถาบันศึกษาเล่าเรียนจะกิจกรรมในวันภาษาไทยแห่งชาติบ่อยๆทุกปี เช่น จัดนิทรรศการที่เกี่ยวกับภาษาไทย เปิดโอกาสให้นักเรียนแต่งคำขวัญ เขียนร้อยแก้ว-ร้อยกรอง และประกวดเรียงความในวันภาษาไทยแห่งชาติ ฯลฯ ส่วนในระดับคุณครูคุณครู มักจัดงานอภิปรายทางด้านวิชาการเกี่ยวกับการศึกษาและการสอนภาษาไทย เพื่อแลกเปลี่ยนวิชาความรู้ นำมาสู่การส่งเสริมการใช้ภาษาไทยและถ่ายทอดให้นักเรียนต่อไป
ที่มา : เว็บไซต์กลางบริการอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐ, จุฬาลงแขนณ์มหาวิทยาลัย